Deprem veya Sarsıntı Sonrası Duvarda Oluşan Kılcal Çatlaklar Nasıl Tamir Edilmeli?

Ülkemiz, coğrafi yapısı gereği dünyanın en aktif sismik kuşaklarından birinin üzerinde yer almaktadır. Özellikle Sakarya, Adapazarı ve tüm Marmara bölgesi sakinleri için "deprem" veya "yer sarsıntısı" kelimeleri, maalesef hayatın oldukça hassas ve her an hazırlıklı olunması gereken bir gerçeğidir. Şiddetli bir deprem veya hissettiğimiz ufak çaplı bir sarsıntı sonrasında, kendimizi ve sevdiklerimizi güvenceye aldıktan sonra ilk yaptığımız şey, oturduğumuz evin sağlamlığını kontrol etmek için duvarlara endişeyle bakmaktır. Birçok ev sahibi, sarsıntıların ardından odalarının duvarlarında, pencere kenarlarında, kapı üstlerinde veya kiriş birleşim noktalarında örümcek ağı gibi uzanan, saç teli inceliğinde veya biraz daha belirgin "kılcal çatlaklar" ile karşılaşır.

Duvardaki bir çatlağı görmek, insanın içine anında bir şüphe ve korku tohumu eker: "Acaba evim hasar mı gördü?", "Kolonlar mı çatladı?", "Bu duvar yıkılır mı?" gibi hayati endişeler zihnimizi kaplar. Ancak bilmeniz gereken en önemli detay şudur; her çatlak binanın yıkılacağı veya kolonların hasar gördüğü anlamına gelmez. Binalarımız (eğer yönetmeliklere uygun yapıldıysa) deprem anında enerjiyi sönümlemek için esneyecek şekilde tasarlanırlar. Bu esneme (salınım) sırasında, esneme yeteneği olmayan sert sıva ve alçı tabakalarının çatlaması fiziksel olarak son derece doğal ve beklenen bir durumdur. Ancak bu kozmetik çatlakları, "nasıl olsa boyayla kapanır" diyerek alelade bir alçıyla sıvamaya kalkmak, bir sonraki ufak sarsıntıda veya sadece kapıyı sert çarptığınızda aynı çatlakların yeniden açılmasına neden olacaktır. Sarsıntı kaynaklı esnek (çalışan) çatlakların, duvarlara yeniden güven ve pürüzsüzlük kazandıracak profesyonel tamirat süreçlerini tüm teknik detaylarıyla sizler için açıkladık.

Çatlaklar Yapısal Bir Tehlike Mi, Yoksa Sadece Sıva Hasarı Mı?

Tamirata başlamadan önce, karşılaştığınız çatlağın karakterini anlamak hayati önem taşır. Çatlakları kabaca ikiye ayırabiliriz:

• Kozmetik (Sıva/Alçı) Çatlakları: Genellikle pencere/kapı köşelerinden 45 derecelik açılarla çıkan, duvar ile beton kolonun birleştiği çizgilerde oluşan veya duvarın ortasında saç teli inceliğinde ilerleyen (kılcal) çatlaklardır. Sarsıntı anında tuğla (esnek) ile betonun (sert) farklı tepki vermesinden kaynaklanır. Binanın taşıyıcı sistemini etkilemezler, sadece yüzeydeki alçı patlamıştır.
• Yapısal (Taşıyıcı) Çatlaklar: Eğer kolonların veya kirişlerin tam ortasında kalın, derin ve demiri açığa çıkaran X şeklinde (çapraz) çatlaklar varsa veya duvar boyunca boydan boya parmağınızın girebileceği kadar geniş bir yarık açılmışsa, bu durum taşıyıcı sistem hasarına işaret edebilir. Bu tarz çatlaklara boyacı veya sıvacı müdahale etmemelidir; acilen yetkili bir inşaat mühendisi veya yapı denetim firması çağrılmalıdır.

Sarsıntı Sonrası Çatlak Tamiratında Yapılan En Büyük Hatalar

Tehlikesiz olduğuna emin olduğunuz sıva çatlaklarını tamir ederken yapılan en klasik hata, ıspatulanın ucuna biraz "saten alçı" veya "kartonpiyer alçısı" alıp çatlağın üzerini sıvazlamaktır. Alçı, kuruduğunda cam gibi sertleşen ve esnekliği sıfır olan bir maddedir. Bina, sarsıntılar haricinde de rüzgardan, mevsimsel sıcaklık farklarından (ısınma-soğuma) veya yoldan geçen ağır vasıtaların titreşiminden dolayı sürekli olarak milimetrik esnemeler (çalışma) yapar. O sert alçı, bu milimetrik esnemeyi tolere edemez ve saniyeler içinde kırılarak aynı kılcal çatlağı yüzeye geri kusar. Sarsıntı çatlakları (çalışan çatlaklar) sadece ve sadece esnek (elastomerik) malzemeler ile tedavi edilmelidir.

Kusursuz ve Kalıcı Kılcal Çatlak Tamiratı Adımları

Duvardaki o ürkütücü çizikleri sonsuza dek yok etmek ve bir daha aynı yerden açılmamasını garanti altına almak için ustaların uyguladığı 4 aşamalı cerrahi tamirat yöntemi şöyledir:

Adım 1: Çatlağın Acımasızca Genişletilmesi (Kanatma İşlemi)

İlk duyduğunuzda mantıksız gelebilir ama çatlağı tamir etmenin ilk adımı onu büyütmektir! Dolgu malzemesinin kılcal (incecik) bir çatlağın içine girmesi imkansızdır, sadece yüzeyde kalır. Sivri bir ıspatula ucu veya maket bıçağı kullanılarak, kılcal çatlak hattı boyunca boydan boya kazınmalı ve "V" harfi şeklinde (içe doğru daralan) bir kanal (oyuk) açılmalıdır. Bu işlem sırasında kenarlarda tutunmaya çalışan gevşek ve çürük alçı parçaları tamamen dökülmeli, sağlam zemine inilmelidir.

Adım 2: Tozdan Arındırma ve Şeffaf Astar İle Mühürleme

Kazınarak V şeklinde açılan o kanalın içi, bol miktarda alçı ve beton tozuyla doludur. Dünyanın en iyi dolgu malzemesini bile toza sıkarsanız duvara yapışmaz ve ilk sarsıntıda blok halinde düşer. Kanalın içi fırça ile süpürülmeli, ardından küçük bir kestirme fırçası yardımıyla yarığın tam içine şeffaf izolasyon astarı (binder) sürülmelidir. Astar, o bölgedeki tozu taşlaştırır ve dolgunun duvara kaynak olmasını sağlar.

Adım 3: Esnek Kahraman: Boyanabilir Akrilik Mastik Uygulaması

Astar kuruduktan sonra (yaklaşık 2 saat), yarığın en derin noktasına kadar Boyanabilir Akrilik Mastik silikon tabancasıyla sıkılır (Dikkat: Asla şeffaf veya beyaz banyo silikonu kullanmayın, silikonun üzerine boya tutmaz). Akrilik mastik kauçuk gibi esnek bir yapıya sahiptir. Bina sarsıldığında veya esnediğinde, içindeki bu mastik de bir lastik gibi uzayıp kısalır ancak kopmaz. Çatlağın içini bu esnek dolgu ile doldurduktan sonra ıspatula ile yüzey hizasında sıyırarak pürüzsüzleştirin ve kuruması için (mastik kalınlığına göre) en az 12-24 saat bekleyin.

Adım 4: Çatlak Filesi (Derz Bandı) ve Saten Alçı İle Zırhlama

Mastik kuruyup hacmini çektikten (hafifçe çöktükten) sonra, yüzeydeki estetiği sağlamak ve çatlağın iki yakasını birbirine dikmek için üzerine kendinden yapışkanlı cam elyaf derz bandı (çatlak filesi) çekilir. Bu file, duvar için bir ameliyat dikişi görevi görür ve gerilimi geniş bir alana dağıtır. Filenin üzerine 2 kat ince saten alçı çekilir. Alçı kuruduktan sonra ışıklı ince zımpara ile cam gibi pürüzsüzleştirilir ve artık boyaya hazırdır. Bu işlemden sonra o duvar, eskisinden çok daha sağlam bir hale gelmiştir.

Deprem Bölgesi Sakarya'da Doğru Malzeme ve Ustalığın Önemi

Sakarya, Adapazarı, Serdivan, Erenler ve çevresi, 1999 depreminin derin izlerini hafızasında taşıyan, sismik hareketliliğin gerçeğiyle yaşamayı öğrenmiş bir bölgedir. Bu bölgedeki binalarda ufak sarsıntılardan veya zemin oturmalarından dolayı kılcal duvar çatlakları görmek oldukça sıradan bir durumdur. Ancak bu çatlakları sadece "boya ile kapatıp" geçiştiren amatör uygulamalar, ev sahiplerinin her sarsıntıda aynı psikolojik korkuyu ve aynı estetik bozulmayı tekrar tekrar yaşamasına neden olmaktadır.

Evinizdeki çatlakları korku kaynağı olmaktan çıkarıp, duvarlarınızı eskisinden daha sağlam ve kusursuz bir hale getirmek için Ada Boya Tadilat olarak yanınızdayız. Sakarya genelinde boya badana işlemlerine başlamadan önce duvarlarınızı bir mühendis titizliğiyle inceliyoruz. Kozmetik çatlaklarınızı, en üst düzey elastomerik akrilik mastikler, cam elyaf fileler ve kırılmaz alçı teknikleriyle sonsuza dek mühürlüyoruz. Tam silinebilir, binala birlikte esneyebilen teknolojik silikonlu boyalarımızla duvarlarınıza estetik olduğu kadar mukavemet de kazandırıyoruz. Duvarlarınızdaki sarsıntı izlerini silmek, evinize yeniden güvenle bakmak ve profesyonel usta kadromuzdan ücretsiz keşif hizmeti almak için web sitemiz üzerinden hemen bizimle iletişime geçin.